Czy można dostać rozwód na pierwszej rozprawie?

Jednym z najczęstszych pytań, jakie pojawiają się przed wniesieniem pozwu o rozwód, jest pytanie o to, jak długo potrwa sprawa i czy możliwe jest uzyskanie rozwodu już na pierwszej rozprawie. Odpowiedź brzmi: tak, jest to możliwe. W praktyce wszystko zależy jednak od okoliczności konkretnej sprawy, stanowiska drugiego małżonka oraz tego, czy pomiędzy stronami istnieje spór dotyczący winy, dzieci, alimentów lub innych kwestii, o których sąd musi rozstrzygnąć w wyroku rozwodowym.

Kiedy sąd może orzec rozwód?

Podstawowym warunkiem uzyskania rozwodu jest ustalenie przez sąd, że pomiędzy małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. Wynika to wprost z art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Zupełny rozkład pożycia oznacza co do zasady ustanie więzi uczuciowej, fizycznej i gospodarczej pomiędzy małżonkami. Trwałość rozkładu oznacza natomiast, że biorąc pod uwagę okoliczności konkretnej sprawy, nie można racjonalnie oczekiwać powrotu małżonków do wspólnego pożycia.

Sama zgodna decyzja małżonków o rozwodzie nie wystarcza zatem do rozwiązania małżeństwa. Sąd musi samodzielnie ustalić, czy występują ustawowe przesłanki rozwodu oraz czy nie zachodzi jedna z przeszkód określonych w art. 56 § 2 i 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Rozwód na pierwszej rozprawie jest możliwy

Jeżeli oboje małżonkowie chcą rozwodu, są zgodni co do tego, że nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia oraz nie żądają ustalania winy, sprawa może zakończyć się już podczas pierwszej rozprawy.

Najprostsza sytuacja występuje zazwyczaj wtedy, gdy małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, nie domagają się orzekania o winie i przedstawiają sądowi zgodne stanowiska.

Nie oznacza to jednak, że posiadanie małoletnich dzieci automatycznie wyklucza rozwód na pierwszej rozprawie.

Jeżeli małżonkowie mają wspólne małoletnie dzieci, sąd musi w wyroku rozwodowym rozstrzygnąć między innymi o władzy rodzicielskiej, kosztach utrzymania i wychowania dzieci oraz, stosownie do okoliczności, o kontaktach. Jeżeli rodzice są zgodni również w tych kwestiach, sprawa nadal może zakończyć się stosunkowo szybko. Art. 58 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego przewiduje przy tym możliwość uwzględnienia przez sąd pisemnego porozumienia rodziców dotyczącego wykonywania władzy rodzicielskiej i kontaktów, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka.

Rozwód bez orzekania o winie a pierwsza rozprawa

Duże znaczenie dla czasu trwania postępowania ma kwestia winy za rozkład pożycia.

Co do zasady sąd w wyroku rozwodowym orzeka, czy i który z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia. Jeżeli jednak oboje małżonkowie zgodnie zażądają zaniechania orzekania o winie, sąd nie będzie tej kwestii rozstrzygał. Wynika to z art. 57 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Ma to istotne znaczenie praktyczne. Ustalanie winy wymaga bowiem często przesłuchiwania świadków, przedstawiania korespondencji, dokumentów, nagrań lub innych dowodów. Takiego postępowania najczęściej nie da się zakończyć podczas jednego terminu rozprawy.

Jeżeli natomiast strony zgodnie chcą rozwodu bez orzekania o winie, a pozostałe kwestie wymagające rozstrzygnięcia również nie są sporne, zakres postępowania dowodowego może być znacznie mniejszy.

Co może uniemożliwić rozwód na pierwszej rozprawie?

Najczęściej problemem nie jest sam rozwód, lecz spór dotyczący jego warunków.

Jeżeli jeden z małżonków żąda ustalenia wyłącznej winy drugiego, strony przedstawiają odmienne wersje wydarzeń, zgłaszają świadków albo pozostają w sporze dotyczącym dzieci, alimentów czy kontaktów, sąd będzie musiał przeprowadzić odpowiednie postępowanie dowodowe.

Podobnie będzie w sytuacji, gdy jeden z małżonków w ogóle sprzeciwia się rozwodowi. Wówczas sąd musi dokładnie zbadać zarówno przyczyny rozkładu pożycia, jak i przesłanki dopuszczalności rozwiązania małżeństwa.

Dlatego nie można zagwarantować, że konkretna sprawa zakończy się na pierwszej rozprawie. Można natomiast jeszcze przed wniesieniem pozwu ocenić, jakie kwestie mogą stać się przedmiotem sporu i odpowiednio przygotować stanowisko procesowe.

Jak przygotować się do szybkiego rozwodu?

Jeżeli małżonkom zależy na możliwie sprawnym zakończeniu postępowania, duże znaczenie ma przygotowanie sprawy jeszcze przed złożeniem pozwu.

W szczególności warto ustalić stanowisko dotyczące winy, miejsca zamieszkania dzieci, wykonywania władzy rodzicielskiej, kontaktów oraz alimentów. Jeżeli wszystkie te kwestie zostaną wcześniej uzgodnione, sąd otrzymuje spójne stanowisko stron zamiast kilku odrębnych sporów wymagających prowadzenia postępowania dowodowego.

Dobrze przygotowany pozew rozwodowy powinien także jasno przedstawiać, kiedy i dlaczego nastąpił rozkład pożycia oraz jaka jest obecna sytuacja małżonków i ich dzieci.

Ile trwa rozwód w Kwidzynie?

Mieszkańcy Kwidzyna powinni pamiętać, że spraw rozwodowych nie rozpoznaje Sąd Rejonowy w Kwidzynie. Rozwód należy do właściwości sądu okręgowego, a ustalenie właściwego sądu następuje według zasad przewidzianych w przepisach postępowania cywilnego.

Czas oczekiwania na rozprawę oraz całkowity czas postępowania zależą zarówno od obciążenia właściwego sądu, jak i przede wszystkim od charakteru konkretnej sprawy. Z tego względu znacznie bardziej miarodajne od pytania, ile przeciętnie trwa rozwód, jest ustalenie, czy w danej sprawie istnieją kwestie wymagające przeprowadzenia szerszego postępowania dowodowego.

Czy warto skorzystać z pomocy prawnika przy rozwodzie?

Nawet w przypadku zgodnego rozwodu warto wcześniej ustalić konsekwencje poszczególnych rozstrzygnięć zawartych w wyroku. Szczególnego znaczenia nabiera to wtedy, gdy małżonkowie mają dzieci, istnieje spór dotyczący alimentów, jeden z małżonków chce orzekania o winie albo równolegle pojawia się problem podziału majątku.

Kancelaria Radcy Prawnego Grzegorza Pawłowskiego w Kwidzynie prowadzi sprawy rozwodowe, reprezentując klientów zarówno w sprawach o rozwód bez orzekania o winie, jak również w bardziej złożonych postępowaniach dotyczących winy, alimentów, władzy rodzicielskiej oraz kontaktów z dziećmi.

Każda sprawa rozwodowa wygląda inaczej. Jeszcze przed wniesieniem pozwu można jednak ocenić, czy istnieją realne warunki do tego, aby postępowanie zakończyło się już podczas pierwszej rozprawy.